1
دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
2
استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
3
دانشیار، گروه علوم تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران
10.22034/joae.2025.512482.1273
چکیده
توسعه شناختی سرمایههای انسانی به عنوان یک عامل کلیدی در بهبود عملکرد و بهرهوری سازمانها و جوامع مطرح است. هدف اصلی پژوهش حاضر طراحی الگوی توسعه و تعالی سرمایه های انسانی حوزه هوانوردی با رویکرد شناختی بود. برای نیل به این مقصود از رویکرد آمیخته متوالی اکتشافی استفاده شد، بدینصورت که در مرحله کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوا، ابعاد، مولفهها و شاخصهای الگوی توسعه و تعالی شناختی سرمایه های انسانی حوزه هوانوردی از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 16 نفر از خبرگان، احصاء شد، لذا در این مرحله سه مقوله اصلی، نه مقوله فرعی با سی و یک شاخص به دست آمد. در مرحلۀ کمی، برای اعتبارسنجی عوامل احصاء شده، از روش دلفی کلاسیک استفاده شد، بدینصورت که پرسشنامهای بر اساس عوامل احصاء شده در مرحله کیفی، طراحی و در بین 12 نفر خبره دانشگاهی، توزیع شد تا میزان اجماع آنها در مورد عوامل احصاء شده به دست آید. دادههای مرحله کمی نیز با استفاده از روشهای آماری مانند ضریب هماهنگی کندال و اندازههای گرایش به مرکز و دور از مرکز مورد تحلیل قرار گرفتند. یافتههای حاصل از دو مرحله کیفی و کمی نشان داد که خبرگان بر روی الگوی توسعه و تعالی شناختی سرمایههای انسانی حوزه هوانوردی توسعه توانایی پردازش اطلاعات و تفکر منطقی است (با چهار مولفه توسعه توانایی شناختی عمومی، آگاهی موقعیتی، تصمیم گیری و توانایی فضایی) مهارتهای شناختی و اجرایی، مهارتهای اجرایی شناختی(شامل انجام چند کار همزمان، توانایی برنامهریزی و توجه به جزییات) و مدیریت تنشهای روانی و روابط بین فردی(با دو مولفه توانایی ارتباطی و مدیریت استرس) به اجماع رسیدند.نتایج این پژوهش میتواند برای توسعه و تعالی شناختی سرمایههای انسانی حوزه هوانوردی مفید باشد.
