دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری - انجمن هوافضای ایران مدیر مسئول: دکتر علی نوری سردبیر: دکتر حمیدرضا زارعی جانشین سردبیر: دکتر وحید خلفی دبیر تخصصی و مدیر اجرایی: دکتر میثم نوری نیارکی ویراستار انگلیسی: دکتر روح اله ملکی نشریه علمی پژوهشی مهندسی هوانوردی 17359449 مقالات آماده انتشار 2026 07 01 A Reliability-Based Model for Developing the Airworthiness Certification Program of Aircraft ارائه مدلی برای توسعه برنامه احراز صلاحیت پروازی وسایل پرنده مبتنی بر قابلیت اطمینان 246645 10.22034/joae.2026.581892.1330 FA محمود واصلی خباز دانشجوی دکتری دینامیک پرواز و کنترل- مجتمع هوافضا- دانشگاه صنعتی مالک اشتر- تهران- ایران مصطفی خزائی استادیار- مجتمع هوافضا- دانشگاه صنعتی مالک اشتر- تهران- ایران 0000-0002-1595-0522 سید حسین ساداتی استاد- مجتمع هوافضا- دانشگاه صنعتی مالک اشتر- تهران- ایران جلال راعی آکادمی قابلیت اطمینان، تهران، ایران Journal Article 2026 05 16 Having an airworthiness certificate for aircraft is important to the extent that it completely affects its entry into the production and market arena, and its receipt or non-receipt of this certificate can determine the fate of the project and the investments.Obtaining airworthiness certificates for aircraft and also continuing airworthiness requires performing initial, supplemental and in-service tests, which entail high costs for the designer, manufacturer and operator. This article uses reliability concepts and techniques to predict the effectiveness of certification tests in the progress of obtaining an airworthiness certification and also presented a model for developing a certification program.The scope of studies has been considered in the section of longitudinal static stability requirements. As a case study, Piper series fleet has been examined and the process of calculating the growth rate of reliability by performing certification tests has been stated. By considering the improvement rate of the system reliability at each step, the certification program has been extracted in the subsection of longitudinal static stability requirements. Therefore, by using this method, it is possible to achieve a model in which the aircraft certification program developed based on the importance of the certification tests in the safety of that aircraft and, consequently, the impact on the process of proving airworthiness. In a case study, propsed model is able to reduce the number of certification tests from 36 to 9 critical point tests, while increasing the safety of the aircraft, can reduce the costs and time of certification tests for proofing the product. احراز صلاحیت پروازی یک وسیله پرنده برای ورود به مرحله تولید و عرضه در بازار حیاتی است و دریافت یا عدم دریافت گواهینامه نوع یا تکمیلی می‌تواند سرنوشت پروژه و سرمایه‌گذاری‌های انجام شده را تغییر دهد. اخذ گواهینامه‌های صلاحیت پروازی وسایل پرنده و تداوم آنها مستلزم انجام تست‌های اولیه تکمیلی و حین عملیات است که هزینه‌های بالایی را برای طراح، سازنده و بهره‌بردار در پی دارد. این مقاله با استفاده از مفهوم و تکنیک‌های قابلیت اطمینان، میزان اثرگذاری تست‌های گواهینامه‌ای در پیشرفت اخذ گواهینامه صلاحیت پروازی را پیش‌بینی و مدلی در زمینه تدوین این برنامه ارائه می‌کند. با عنایت به گستردگی موضوع، محدوده مطالعات در بخش الزامات پایداری استاتیکی طولی یک وسیله پرنده در نظر گرفته شده است. به عنوان مطالعه موردی، هواپیماهای خانواده پایپر مورد بررسی قرار گرفته و روند محاسبه میزان رشد قابلیت اطمینان با انجام تست‌های گواهینامه‌ای، بیان شده است. با در نظر گرفتن میزان بهبود قابلیت اطمینان سیستم در هر گام، در نهایت برنامه اخذ گواهینامه در زیربخش مربوط به پایداری استاتیکی طولی استخراج شده است. لذا با استفاده از این روش می‌توان به مدلی دست یافت که برنامه اخذ گواهینامه وسیله و اثبات صلاحیت پروازی پرنده بر اساس میزان اهمیت تست‌های گواهینامه‌ای در ایمنی آن تدوین شده است. مدل پیشنهادی در بررسی مطالعه موردی با کاهش تعداد تست‌های گواهینامه‌ای از 36 به 9 تست نقاط بحرانی، توانست ضمن افزایش ایمنی وسیله پرنده منجر به کاهش هزینه‌ها و زمان تست‌های گواهینامه‌ای و اثبات محصول گردد.