دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری - انجمن هوافضای ایران مدیر مسئول: دکتر علی نوری سردبیر: دکتر حمیدرضا زارعی جانشین سردبیر: دکتر وحید خلفی دبیر تخصصی و مدیر اجرایی: دکتر میثم نوری نیارکی ویراستار انگلیسی: دکتر روح اله ملکی نشریه علمی پژوهشی مهندسی هوانوردی 17359449 28 1 2026 06 22 Designing a governance model for the country's air fleet with a hybrid approach based on accountability, efficiency, safety, participation, and sustainability طراحی مدل حکمرانی ناوگان هوایی کشور با رویکرد ترکیبی مبتنی بر ابعاد پاسخگویی، کارآیی، ایمنی، مشارکت و پایداری 169 188 245147 10.22034/joae.2026.571154.1316 FA شهناز علی بابایی کلرودی دانشجوی دکتری مدیریت، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران کاوه تیمورنژاد گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران حسن گیوریان گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2026 01 06 <span lang="EN">Governance, as one of the fundamental concepts in management and policymaking, plays a decisive role in the success of organizations and governments in achieving economic, social, and environmental goals. The present study aimed to design a governance model for the country's air fleet. This research is applied-developmental in purpose and exploratory mixed-method (qualitative-quantitative) in data nature. In the qualitative phase, using thematic analysis, data were collected and analyzed through semi-structured interviews with 16 academic experts and selected executive managers of the Airports and Air Navigation Company of Iran. This process resulted in a framework consisting of ten dimensions, thirty components, and ninety indicators. In the quantitative phase, to validate the model, a questionnaire based on qualitative findings was designed. Its content validity was confirmed by experts, and its reliability was established with Cronbach's alpha coefficient (above 0.7). The questionnaire was distributed among a population of 800 experts from the company, and through purposive sampling, 260 individuals were selected. Data were analyzed using SmartPLS version 3 and structural equation modeling. Findings showed that the final governance model consists of five main dimensions: accountability and transparency, efficiency and effectiveness, safety and regulation, participation and networking, and sustainability and foresight. Quantitative results also indicated significant relationships between components and indicators. This research enriches theoretical literature on air fleet governance and can serve as a practical basis for policymaking and decision-making in this field.</span> <span lang="AR-SA">حکمرانی به‌عنوان یکی از مفاهیم بنیادین در مدیریت و سیاست‌گذاری، نقشی تعیین‌کننده در موفقیت سازمان‌ها و دولت‌ها برای دستیابی به اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل حکمرانی ناوگان هوایی کشور انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی-توسعه‌ای و از نظر ماهیت داده‌ها، آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) می‌باشد. در مرحله کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۶ نفر از خبرگان دانشگاهی و مدیران اجرایی شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی کشور گردآوری و تحلیل شد. این فرآیند به استخراج چارچوبی مشتمل بر ده بُعد، سی مؤلفه و نود شاخص انجامید. در مرحله کمی، به منظور اعتبارسنجی مدل، پرسشنامه‌ای مبتنی بر یافته‌های کیفی طراحی گردید</span><span dir="LTR">. </span><span lang="AR-SA">روایی محتوایی پرسشنامه توسط خبرگان تأیید و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (بیش از 7/0) احراز شد. این پرسشنامه در جامعه آماری ۸۰۰ نفری از کارشناسان شرکت مذکور توزیع و با نمونه‌گیری هدفمند، ۲۶۰ نفر انتخاب شدند. داده‌ها با نرم‌افزار</span><span dir="LTR"> SmartPLS </span><span lang="AR-SA">نسخه ۳ و به روش مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد مدل نهایی حکمرانی ناوگان هوایی کشور از پنج بُعد اصلی تشکیل شده است: پاسخگویی و شفافیت، کارآیی و اثربخشی، ایمنی و مقررات‌گذاری، مشارکت و شبکه‌سازی، و پایداری و آینده‌نگری. نتایج تحلیل کمی نیز حاکی از وجود روابط معنادار بین شاخص‌ها و مؤلفه‌های مدل است. این پژوهش ضمن غنی‌سازی ادبیات نظری مرتبط با حکمرانی ناوگان هوایی، می‌تواند به‌عنوان مبنایی عملی برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری در این حوزه مورد استفاده قرار گیرد</span><span dir="LTR">.</span> https://www.joae.ir/article_245147_4550fbe6028a13e578a651daa0e8ff53.pdf