دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری - انجمن هوافضای ایران مدیر مسئول: دکتر علی نوری سردبیر: دکتر حمیدرضا زارعی جانشین سردبیر: دکتر وحید خلفی دبیر تخصصی و مدیر اجرایی: دکتر میثم نوری نیارکی ویراستار انگلیسی: دکتر روح اله ملکی نشریه علمی پژوهشی مهندسی هوانوردی 17359449 28 1 2026 06 22 Study the Effect of Climate Change on the Utilization Coefficient of the Present Runway of Bandar Abbas international Airport مطالعه اثرات تغییر اقلیم بر ضریب استفاده از باند فرودگاه بین‌المللی بندرعباس 121 135 245138 10.22034/joae.2026.529828.1287 FA امیر نادری دانشجو دکتری، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران حسین ملکوتی استاد، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران اسداله خورانی دانشیار، دانشکده اقلیم‌شناسی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Journal Article 2025 06 30 In aerodrome runway design, wind climatology must be considered to reduce the potential for crosswinds and headwinds, which can lead to accidents and flight delays. In this study, using sixteen-directional polar wind roses, the Utilization Coefficient of the current Bandar Abbas airport runway (Runway 03-21) was calculated for two statistical periods: 1982–2021 and 2024–2050, considering allowable crosswinds (13 knots per hour) using the FAA method.For this purpose, the SDSM method and CanESM2 data were employed, based on three RCP scenarios (RCP2.6, RCP4.5, and RCP8.5), to examine the wind direction and speed at the Bandar Abbas station until 2050. Then, daily sixteen-directional wind roses were studied for the mentioned statistical periods.Results showed that the utilization coefficient of the current runway at Bandar Abbas airport in the 1982–2021 period was 94.04%. Additionally, forecasts indicated that by 2050, the utilization coefficient of the current runway would increase by 2.41%, 1.82%, and 1.97% under RCP2.6, RCP4.5, and RCP8.5 scenarios, respectively. Findings also revealed that compared to the 1982–2021 period, the maximum daily wind speed in the 2024–2050 period would decrease in all seasons except summer, while the average wind speed in all seasons would decrease by less than one knot. در طراحی باند فرودگاه باید اقلیم‌شناسی باد را در نظر گرفت تا پتانسیل رویداد بادهای جانبی و بادهای موافق که می‌توانند باعث بروز سوانح و تأخیر پرواز هواپیما شوند کاهش یابد. در مقاله حاضر با استفاده از گلبادهای قطبی شانزده جهتی، ضریب استفاده از باند فعلی فرودگاه بندرعباس (بانـد ۰۳-۲۱) در دو دوره آماری ۲۰۲۱-۱۹۸۲ و ۲۰۵۰-۲۰۲۴ و با درنظرگرفتن بادهای جانبی مجاز (۱۳ نات در سـاعت) بـه روش FAA محاسـبه گردید. در این راستا با به‌کارگیری روش SDSM و اطلاعات CanESM2 و بر اساس سه سـناریوی RCP2.6،RCP4.5 و RCP8.5، سـمت و سرعت وزش باد ایستگاه بندرعباس تا سال٢٠٥٠مطالعه شد سپس گلبادهـای شـانزده جهتی روزانه برای دوره‌های آماری مزبور مطالعه شد. نتایج نشان دادند که ضریب استفاده از باند فعلـی فرودگـاه بندرعباس در دوره ۲۰۲۱-۱۹۸۲ برابر با ۹۴.۰۴% است. همچنین پیش‌بینی‌ها نشان دادند که تا سال٢٠٥٠، ضریب استفاده از باند فعلی این فرودگاه در سه سناریوی RCP2.6 و RCP4.5 و RCP8.5 به ترتیب با ۲.۴۱% و ۱.۸۲% و ۱.۹۷% افزایش مواجه می‌شود. نتایج نشان دادند که در دوره ۲۰۵۰-۲۰۲۴ نسبت به دوره‌ی ۲۰۲۱-۱۹۸۲ ماکزیمم سرعت باد روزانه در تمامی فصول به‌غیراز فصل تابستان کاهش و میانگین سرعت باد در تمامی فصول کمتر از یک نات کاهش خواهد یافت. https://www.joae.ir/article_245138_4e308c894ec0c936ed126cdd142a9d8c.pdf