دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری - انجمن هوافضای ایران مدیر مسئول: دکتر علی نوری سردبیر: دکتر حمیدرضا زارعی جانشین سردبیر: دکتر وحید خلفی دبیر تخصصی و مدیر اجرایی: دکتر میثم نوری نیارکی ویراستار انگلیسی: دکتر روح اله ملکی نشریه علمی پژوهشی مهندسی هوانوردی 17359449 مقالات آماده انتشار 2026 04 19 Design of an intelligent ANFIS control system for vibration control of a piezoelectric beam using the Ant Lion Optimizer algorithm طراحی سیستم کنترل هوشمند ANFIS برای کنترل ارتعاشات تیر پیزوالکتریک با استفاده از الگوریتم‌ بهینه‌سازی شیر مورچه 242454 10.22034/joae.2026.566008.1311 FA عقیل شاولی پور گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، سیستان و بلوچستان، ایران حسین حسین تقی پور استادیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران 0000-0002-6019-7461 Journal Article 2025 12 13 Vibration control in smart structures is considered one of the fundamental challenges in the design of mechanical and aerospace systems. The use of piezoelectric materials as sensors and actuators enables the active control of the structure's dynamic response. In this research, an Adaptive Neuro-Fuzzy Inference System (ANFIS) controller is designed to reduce the vibrations of a piezoelectric beam. To optimally tune the controller's parameters, two independent metaheuristic algorithms, the Genetic Algorithm (GA) and the Ant Lion Optimizer (ALO), have been utilized. The Genetic Algorithm, as an evolutionary method based on natural selection, and the Ant Lion Optimizer, as an algorithm inspired by the hunting behavior of the antlion, are both employed with the objective of minimizing the system response's squared error. The beam model is developed based on the Euler-Bernoulli beam theory and utilizes the Finite Element Method (FEM). Simulation results in the MATLAB environment show that both algorithms effectively reduce the amplitude of vibrations, but the Ant Lion Optimizer offers faster convergence and higher accuracy in tuning the ANFIS parameters compared to the Genetic Algorithm. Section. کنترل ارتعاشات در سازه‌های هوشمند از چالش‌های اساسی در طراحی سیستم‌های مکانیکی و هوافضایی به شمار می‌آید. استفاده از مواد پیزوالکتریک به‌عنوان حسگر و محرک، امکان کنترل فعال پاسخ دینامیکی سازه را فراهم می‌کند. در این پژوهش، یک کنترل‌کننده فازی-عصبی تطبیقی (ANFIS) برای کاهش ارتعاشات تیر پیزوالکتریک طراحی شده است. بمنظور تنظیم بهینه پارامترهای کنترل‌کننده، دو الگوریتم فراابتکاری مستقل شامل الگوریتم ژنتیک (GA) و الگوریتم شیر مورچه (ALO) مورد استفاده قرار گرفته‌اند. الگوریتم ژنتیک به‌عنوان یک روش تکاملی مبتنی بر انتخاب طبیعی و الگوریتم شیر مورچه به‌عنوان الگوریتمی الهام‌گرفته از رفتار شکار شیرمورچه، هر دو با هدف کمینه‌سازی خطای مربعی پاسخ سیستم به‌کار رفته‌اند. مدل تیر بر اساس نظریه اویلر–برنولی و با بهره‌گیری از روش اجزای محدود (FEM) توسعه یافته است. نتایج شبیه‌سازی در محیط MATLAB نشان می‌دهد که هر دو الگوریتم به‌صورت مؤثر موجب کاهش دامنه ارتعاشات شده‌اند، اما الگوریتم شیر مورچه در مقایسه با الگوریتم ژنتیک، همگرایی سریع‌تر و دقت بالاتری در تنظیم پارامترهای ANFIS ارائه می‌دهد.